«Πόλεμος σε ύφος TikTok»: Η νέα επικοινωνιακή γραμμή του Λευκού Οίκου για το Ιράν και οι αντιδράσεις
Η στρατηγική της κυβέρνησης Τραμπ για να επικοινωνήσει το μήνυμα του πολέμου στα νεανικά κοινά. Videogames και Χόλιγουντ στην... υπηρεσία του πολέμου.
Η κυβέρνηση Τραμπ υιοθετεί μια ασυνήθιστη -και για πολλούς πρωτοφανή- στρατηγική επικοινωνίας για τον πόλεμο με το Ιράν, επενδύοντας σε βίντεο τύπου TikTok και «viral» μοντάζ με πλάνα πυραυλικών πληγμάτων, σκηνές από ταινίες δράσης και αναφορές σε videogames. Η επιλογή αυτή προκαλεί έντονες αντιδράσεις σε πρώην ανώτερους αξιωματούχους Άμυνας και στελέχη που υπερασπίζονται την πιο παραδοσιακή, θεσμική γλώσσα σε συνθήκες πολέμου - την ώρα που ο Λευκός Οίκος εμφανίζεται ικανοποιημένος, επικαλούμενος τα υψηλά ποσοστά «engagement».
Ανώτερος αξιωματούχος της αμερικανικής προεδρίας, μιλώντας ανώνυμα στο Politico, υποστήριξε ότι μέσα σε τέσσερις ημέρες τα βίντεο της κυβέρνησης ξεπέρασαν τα «3 δισ. impressions», παρουσιάζοντας τη στρατηγική ως επιτυχημένη στο βασικό ζητούμενό της: να φτάσει το μήνυμα σε νεανικά κοινά και να κερδίσει προσοχή στα social media.
«Χόλιγουντ και videogames δεν χρειάζονται»
Πρώην στρατιωτικοί και αναλυτές στις ΗΠΑ εμφανίζονται από την πλευρά τους ιδιαίτερα επικριτικοί, εκτιμώντας ότι η «gamified» παρουσίαση ενός πολέμου υποβαθμίζει τη σοβαρότητα των επιχειρήσεων και το ανθρώπινο κόστος.
Ο πρώην επικεφαλής της CENTCOM, Τζο Βότελ, σχολίασε ότι η δράση των ενόπλων δυνάμεων «δεν χρειάζεται στολίδια από το Χόλιγουντ ή από παιχνίδια υπολογιστή», ενώ ο απόστρατος αντιστράτηγος Μπεν Χότζες προειδοποίησε πως τέτοια εικόνα «μοιάζει αποκομμένη από την πραγματικότητα» και αφήνει συμμάχους των ΗΠΑ να αναρωτιούνται «αν η Ουάσιγκτον αντιμετωπίζει την κατάσταση με τη δέουσα σοβαρότητα».
Επικοινωνία πολλών ταχυτήτων
Παράλληλα με τα βίντεο, ο Ντόναλντ Τραμπ και οι συνεργάτες του κινούνται σε πολλαπλά «κανάλια» επικοινωνίας. Ο Αμερικανός πρόεδρος δίνει συχνές, αυτοσχέδιες δηλώσεις και συνεντεύξεις, ενώ ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ, μαζί με τον πρόεδρο του Μεικτού Επιτελείου Νταν Κέιν, παρουσιάζει ενημερώσεις με υψηλούς τόνους, χωρίς -όπως σημειώνουν επικριτές- να αποσαφηνίζεται με ακρίβεια ποιο θα είναι το πλαίσιο μιας «νίκης».
Η κριτική για τη ρητορική Χέγκσεθ
Ιδιαίτερη συζήτηση έχει προκαλέσει και η επιθετική ρητορική του Πιτ Χέγκσεθ, με αναφορές που επικριτές θεωρούν ότι αγγίζουν επικίνδυνα ζητήματα κανόνων εμπλοκής. Μεταξύ άλλων, ο υπουργός Άμυνας έχει χρησιμοποιήσει φράσεις όπως «no quarter, no mercy», ενώ έχει χαρακτηρίσει τους κανόνες εμπλοκής «ανόητους» και Ιρανούς ηγέτες ως «αρουραίους», κάτι που ορισμένοι αναλυτές χαρακτηρίζουν θεσμικά προβληματικό σε περιβάλλον στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Ενδείξεις κόπωσης στο εσωτερικό των ΗΠΑ
Παρότι η αμερικανική κυβέρνηση προβάλλει ως επιχείρημα τα μεγάλα νούμερα απήχησης, δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι σημαντικό τμήμα της κοινής γνώμης παραμένει αρνητικό απέναντι στους χειρισμούς. Σύμφωνα με μέτρηση από το YouGov, το 56% των Αμερικανών και το 63% των ανεξάρτητων ψηφοφόρων αποδοκιμάζουν τον τρόπο με τον οποίο ο Τραμπ διαχειρίζεται το ζήτημα του Ιράν.
Ταυτόχρονα, η επικοινωνιακή προσπάθεια να συσπειρωθεί η βάση του MAGA δεν φαίνεται να αποτρέπει εσωτερικές τριβές. Ο podcaster Τζο Ρόγκαν έχει χαρακτηρίσει τον πόλεμο ως «ανοησία», υποστηρίζοντας ότι μέρος του κοινού του αισθάνεται «προδωμένο» από τη στροφή σε πολεμικές επιλογές αντί για ατζέντα εσωτερικής πολιτικής.
«Rage bait» ή νέα εποχή πολεμικής επικοινωνίας;
Σύμβουλοι ψηφιακής στρατηγικής εκτιμούν ότι η κεντρική επιδίωξη είναι η μέγιστη διάχυση, ανεξαρτήτως θετικού ή αρνητικού πρόσημου. Άλλοι, πάντως, από τον Λευκό Οίκο υπερασπίζονται τη στρατηγική, λέγοντας ότι «είναι άλλη εποχή, άλλο ακροατήριο» και ότι οι παλιές συνταγές πολεμικής επικοινωνίας δεν λειτουργούν πια σε ένα περιβάλλον TikTok, ασταμάτητων group chats και τεχνητής νοημοσύνης.
